Yumuşak doku olarak bilinen kaslar, tendonlar ve bağlar en yaygın yaralanmaların görüldüğü bölgeler olarak bilinir. Yumuşak doku zedelenmeleri genellikle spor ya da egzersiz aktiviteleri sırasında gerçekleşir. Harekette kısıtlılık, şişme ve ağrı gibi belirtilerle görülen yumuşak doku zedelenmesi, kişinin yaşam kalitesini etkileyerek günlük hayatına yansıyabilir. Kişiye uygun tedavi yöntemleri ile uzun süreli de olsa yumuşak doku zedelenmesi tedavi edilir.
Yumuşak Doku Zedelenmesi Nedir?
Yumuşak doku zedelenmesi, eklemlerdeki bağların, tendonların ve kasların zarar görmesiyle ortaya çıkan şişme ve ağrı gibi belirtilerle kendini gösteren incinmedir. Birçok aktivite, kasların zorlanması ve spor esnasında bağlar ve tendonlarda yumuşak doku zedelenmesi görülebilir. Bunun yanında zedelenmenin nedenine bağlı olarak çürükler, burkulma ya da stres yaralanmalarına rastlanılır. Yumuşak doku zedelenmelerinin birçoğu iyileşir fakat iyileşmesinin süresi kişinin yaşına, yaralanmanın nedenine ve ciddiyetine bağlı olarak değişiklik gösterir.
Yumuşak Doku Zedelenmesi Belirtileri Nelerdir?
Yumuşak doku zedelenmesinin en belirgin belirtileri, morarma, şişlik, ağrı ve hareket kısıtlığı şeklinde ortaya çıkar. Özellikle zedelenen kısım kişi baskı uyguladığında acı çekebilir. Bunun yanında yaralanmanın etrafında yer alan dokular da oldukça hassastır.
Yumuşak doku zedelenmesini belirtileri şöyle sıralanabilir:
- Baskı uyguladığında ağrı
- Şişlik
- Morarma veya renk değişikliği
- Kas spazmları
- Hareket kısıtlığı
- Zedelenen kısmı normal şekilde kullanamama
- Uyuşukluk ve his kaybı
- Kırıklar
- Yaralanan kısımdaki hareketin ağrılı olması
Yumuşak doku zedelenmesi yaşandığı durumda hareket ettirmek oldukça acı vericidir. Bazı kişiler bu hasar gören dokunun olduğu bölgeyi hareket ettiremez.
Yumuşak Doku Zedelenmesi Neden Olur?
Yumuşak doku zedelenmesi, genellikle spor aktiviteleri sırasında kaza, darbe alma, çarpma ya da düşme nedeniyle ortaya çıkar. Kasların aşırı kullanımı ve zorlanmasıyla tendinit ve bursit olarak bilinen yumuşak doku zedelenmeleri görülebilir.
Yumuşak doku zedelenmesi belirtileri şöyle sıralanır:
Travma
Aniden meydana darbe veya kuvvetli hareketler nedeniyle yumuşak doku zedelenmesi meydana gelebilir. Özellikle düşme, kayma ya da ani yön değişikliklerinde de yumuşak doku zedelenmesine rastlanır.
Aşırı Kullanım
Kasların aşırı kullanımı, eklemlerin tekrarlayan hareketlere maruz kalması ve kasların zorlanması durumunda yumuşak doku zedelenmesi ortaya çıkar. Özellikle spor öncesinde yetersiz ısınma, sporda yaralanma gibi durumlarda da yumuşak doku zedelenmeleri görülür.
Aşırı yükleme
Egzersiz yoğunluğunda meydana gelen ani bir artış yumuşak doku yaralanmasına yol açabilir. Bu, durum kademeli bir artıştan ziyade çok daha ağır ağırlıkların kaldırılmasını veya eğitim olmadan daha uzun bir mesafe koşmayı içerir.
Yumuşak Doku Zedelenmesi Teşhisi Nasıl Yapılır?
Yumuşak doku zedelenmesinde teşhisi uzman doktorun klinik değerlendirmesinin ardından konulabilir. Klinik olarak değerlendirmenin içerisinde kişinin semptomları, tıbbi geçmişine ve fiziki muayenesi yer alır. Bu değerlendirmenin ardından hafif yaralanmalar olduğu durumda uzman doktor kişiye ağrı, şişlik ya da morarmaya bağlı olarak ilaç yazabilir. Doku zedelenmesinin ağır olduğu durumda ise dokunun görüntüsü daha detaylı görmek ve değerlendirmek asında MR ya da görüntüleme testlerinden yararlanılabilir.
Yumuşak Doku Zedelenmesi Tedavisi Nasıl Olur?
Yumuşak doku zedelenmesinde tedavi, zedelenmenin şiddetine, türüne ve etkilendiği kaslar ve uzva göre farklılık gösterir. Kişiler genellikle hafif yumuşak doku zedelenmesi durumunda kendi kendilerine tedavi edebilir. Fakat şiddetli olduğu durumda mutlaka uzman doktordan yardım almak gerekir. Özellikle ağrı ve şişliği 2 hafta içerisinde geçmediği durumda tıbbi destek almak oldukça önemlidir.
Yumuşak doku zedelenmesi durumunda kişiye şu yöntemler uygulanabilir:
- Ani travma nedeniyle meydana gelen yumuşak doku zedelenmesi durumunda dinlenme, buz kompresi ile tedavi edilebilir.
- Uzman doktor kişinin ihtiyacına bağlı olarak ağrı kesici ve steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar önerebilir.
- Fizik tedavi ile beraber kişinin kaybettiği güç, esneklik ve hareket kısıtlığı aşılmaya çalışılır. Kişinin ihtiyacına yönelik olarak fizik tedavinin nasıl uygulanacağına karar verilebilir.
- Yırtık kaslar, tendonlar veya bağlar, tendonun ne kadar yırtıldığına ve ne kadar şiddetli olduğuna bağlı olarak ameliyat gerektirebilir.
Yumuşak Doku Zedelenmesini Önlemenin Yolları Nelerdir?
Yumuşak doku zedelenmesinin önlenmesi genellikle kişinin kendi vücut yapısının bilerek hareket etmesi, fiziksel hareket esnasında doğru hareketi içerir. Yumuşak doku zedelenmesini önlemenin yolları şöyle sıralanır:
- Egzersiz yapmadan önce mutlaka öncesinde ya da sonrasında soğuma yapmak
- Antrenmanlar esnasında doğru teknik uygulanması
- Gün içerisinde bol su tüketmek
- Yoğun egzersizler arasında dinlenme günlerini planlama
- Germe egzersizi yapma ve ağrı noktasına kadar esnememe
- Egzersizin yoğunluğunu anide değil, kademeli olarak artırmak
- Uygun egzersiz kıyafetlerinin giyilmesi
- Doğru ayakkabı seçimi
Yumuşak Doku Zedelenmesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Yumuşak doku zedelenmesi ne zaman iyileşir?
Yumuşak doku zedelenmesinde hasarın meydana geldiği bölgeye, şiddetine göre iyileşme süresi farklılık gösterir. Burkulma olarak meydana gelen yumuşak doku zedelenmesi 1-2 hafta içerisinde iyileşirken daha da şiddetli durumlarda 1 aya kadar sürebilir.
Yumuşak doku zedelenmesine ne iyi gelir evde?
Yumuşak doku zedelenmesi tedavisinde evde uygulanabilecek yöntemler arasında dinlenme, sargı kullanımı, yüksek bir yerde tutma ya da soğuk kompres yer alır.
Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.
Güncelleme Tarihi : 24 Haziran 2024
Yayınlanma Tarihi: 24 Haziran 2024