İğde, Türkiye’nin her bölgesinde yetişen, zeytingiller ailesine ait bir meyve türü olarak bilinir. İğde meyvesi, küçük ve oval şekilde bulunur ve en verimsiz topraklarda bile yetişebilir. Kuraklığa karşı dayanıklılığıyla bilinen iğde ağacı, yaz, kış yeşil bir bitkidir. Halk arasında pek bilinmeyen bir meyve türü olsa da sağlık açısından vücuda birçok fayda sağlamasıyla bilinir.
İğde Nedir?
Rus zeytini olarak da bilinen iğde, tatlı-ekşi yani kekremsi bir tada sahip, ağacı azotu kökünde depolayabildiği için en verimsiz topraklarda dahi yetişebilen sarı- kahverengi renklerinde küçük ve oval bir meyvedir. Genellikle taze olarak bulunan iğde meyvesi, reçel ya da marmelat olarak tüketilir. Bunun yanında meyveler olgunlaştıkça kabukları kolayca soyulabilir ve kabuğun altından yumuşak bir doku ortaya çıkar.
İğde Meyvesi Besin Değeri Nedir?
İğde meyvesi içerisinde birçok vitamin ve mineral barındıran, besin değeri de oldukça yüksek bir gıdadır. 100 gram iğde meyvesinde şu besin değerleri yer alır:
- Kalori: 66 kalori
- Karbonhidrat: 15.4 gr
- Protein: 0.9 gr
- Yağ: 0.2 gr
- Lif: 3.8 gr
- Şeker: 10.7 gr
- C vitamini: 35 mg (yaklaşık %39 günlük değer)
- K vitamini: 2.2 mcg (yaklaşık %3 günlük değer)
- Potasyum: 444 mg (yaklaşık %9 günlük değer)
- A vitamini: 380 IU (yaklaşık %8 günlük değer)
Ayrıca, iğde meyvesi antioksidan ve antiinflamatuar bileşikler içerir ve sindirim sistemine faydalı olabilecek prebiyotik lifler barındırır.
İğdenin Faydaları Nelerdir?
Antioksidan ve antiinflamatuar bileşikler ile birlikte C vitamini ve prebiyotik lifler açısından zengin bir meyve olan iğde, vücudu serbest radikal hasarına karşı korur, iltihaplanmanın azalmasına katkıda bulunur, sindirimi kolaylaştırarak kabızlığı önler. İğde bağışıklık sistemini destekler, grip ve soğuk algınlığı gibi hastalıklara karşı koruma sağlar.
Güçlü bir antioksidan kaynağı iğdenin faydalar şunlardır:
- İğde sindirim sistemini düzenleyerek kabızlığı önler
- Vücudu serbest radikallere karşı korur
- Bağışıklık sistemini güçlendirir
- Kolesterolü düşürerek kalp sağlığını korur
- Kan şekerini düzenlemeye yardım eder
- İğde meyvesi ağız ve diş sağlığı için yararlıdır
- Karaciğer yağlanmasını azaltabilir
- İğde aynı zamanda böbrek taşı düşürmeye yardımcıdır
- Kansere karşı koruyucu etkisi bulunan bileşenler içerir
- A vitamini ve lutein içerdiğinden göz sağlığı için yararlıdır
- Omega 7 içeriğinden dolayı saç ve tırnakları güçlendirebilir
- Egzama hastalığının semptomlarını azaltmak için destekleyici etki gösterebilir
İğde antiinflamatuar ve analjezik etkiye sahiptir
İğde içerisinde ki ethanol ekstratı ile antiinflamatuar etki göstererek ağrı ve iltihap tedavisine yardımcı olabilir. Analjezik etki gösteren quercetin de içeren iğde, kas gevşetici etki gösterip osteoartrit semptomlarının azaltılmasına da yardım edebilir.
Mide ve sindirim sağlığını düzenlemeye yardım eder
İğde gastrointestinal sorunların çözümüne yardım eder. Mide asidi salgısını azaltarak mide rahatsızlıkları ve ülser için önleyici etki gösterebilir. Lif içeriği ile de kabızlık gibi sorunları iyileştirebilir.
İğde yaraları iyileştirebilir
İğde yaraların iyileşimesini hızlandırabilir. Flavonoidler gibi fenolik bileşikler içermesi, hücre çoğalmasının hızlanması, daha fazla kolajen üretilmesi ve hiyalüronat sentezi uyarıcı A vitamini de içeriyor olması yaraların hızlı iyileşimesine etki edebilir.
Antioksidan açısından zengindir
Polifenoller reaktif oksijen türlerinin (ROS) ürettiği oksidatif stresi baskılayabilmektedir. Serbest radikal türlerini de nötralize edebilir.
Kas gevşetici etki gösterir
İğde özünün sahip olduğu ekstratlar iğdenin doğal kas gevşetici özellikler göstermesini sağlayabilir. Bu anlamda kasları gevşeterek oluşan ağrıları azaltmaya yardım edebileceği gibi bağırsak kolik ağrılarını da dindirmeye yardım edebilir.
Kan şekerini düzenlemeye yardım eder
Düşük glisemik indekse sahip olan iğde, kan şekerini düzenleyici etki gösterir.
Kalp sağlığını destekler
Antioksidan içeren iğde kan basıncını düşürmeye yardım ederek kardiyüvasküler hastalıklara karşı koruyucu etki gösterebilir.
İğde Nelere İyi Gelir?
İğde, yara iyileşmesi veya mide rahatsızlıkları için ülser önleyici olarak kullanılmıştır. Ateş düşürücü, böbrek taşı ve iltihabı gibi rahatsızlıkların tedavisinde de kullanılan iğde, grip, soğuk algınlığı gibi hastalıklara karşı koruma sağlar, hazımsızlığı azaltır ve ishale iyi gelir. Kan basıncı ve kolesterolü düşürür, kalp hastalıklarına karşı korur.
İğde meyvesi genellikle şu hastalıklara karşı tüketilebilir:
- Kabızlığı gidermeye yardım eder
- Kansızlığa iyi gelir
- Kan şekerini düzenler
- Kan basıncını ve kolesterolü düşürür, kalp hastalıklarına karşı korur.
- Böbrek hastalıklarına karşı etkili olup, böbreklerin düzenli çalışmasını destekler.
![]()
İğde Tozunun Faydaları Nelerdir?
Hem antioksidan hem de antimikrobiyal açıdan öne çıkan iğde tozu, mide ve bağırsak enfeksiyonu, yaraların iyileşmesi ve ödem atıcı etkilere sahiptir. İğde tozu pıhtılaşan beyaz kan hücrelerinin miktarını azaltIr, kan basıncı ve kolesterolü düşürmeye yardım ederek kalp hastalıklarının riskini azaltır.
- Ödem atmayı kolaylaştırır
- Kan basıncını düşürür
- Kolesterolü düşürür
- Kalp ve diyabet gibi kronik hastalık riskini azaltır
- Mide ve bağırsak sağlığını iyileştirir
- Öksürüğü azaltır
- Kabızlığı gidermeye yardım eder
İğde Meyvesinin Kalbe Faydası Var mı?
Taze olarak tüketildiğinde vücut için birçok fayda sağlayan iğdenin kalp sağlığına da birçok yararı bulunur. Oksidatif stres, kalp hastalıklarına neden olan faktörler arasında yer alır. İğde meyvesi antioksidan içeriği sayesinde oksidatif stresi azaltarak kalp hastalıklarının önüne geçer. İçerisindeki lifler sayesinde düzenli tüketiminde kolesterolü düşürür ve kalp krizi riskini azaltır.
İğde Meyvesi Nasıl Tüketilir?
Taze olarak tüketilen iğde meyvesinin tadı, hafif ekşi ve tatlı karışımıdır. Çiğnendiği zaman hafif sulu bir kıvama sahiptir. İğde, reçel, tatlı tariflerinde tatlandırıcı, salatalarda ya da smoothie olarak tüketilebilir. Bunun yanında iğde ağacının yaprakları da suda kaynatılarak iğde çayı ya da iğde suyu olarak kullanılabilmektedir. Çekirdeği ezilip, macun yapılarak cilt sağlığını için tercih edilebilir.
İğde Çayı Nasıl Yapılır?
1 bardak için 4-5 adet iğde kullanılır. 1 bardak ölçüsünde kaynamış suyun içerisine iğdeler atılır, iğdeler soyulmaya başlayana kadar kaynatılır. İğdeler demliğin dibine çöktükten sonra 5 dakika demlemeye bırakılır. Suyu süzdükten sonra iğde çayı içilmeye hazır hale gelir. İster sıcak ister soğuduktan sonra içebileceğiniz iğde suyunu tatlandırmak için dilerseniz bal ya da benzer bir tatlandırıcı ilave edebilirsiniz.
İğde Meyvesi Nasıl Saklanır?
İğde meyvesi, taze olarak tüketilen meyveler arasında yer alır. İğde meyvesi nasıl saklanır sorusunun cevabı şu şekildedir:
- İğde meyvesi oda sıcaklığında birkaç gün boyunca saklanabilir.
- Uzun süre taze kalmasını istiyorsanız buzdolabında sebze bölümü tercih edilebilir.
- Kurutularak da saklanabilen iğde meyvesi, atıştırmalık olarak uzun süre dayanıklılığını korur.
İğdenin Zararı Var mı?
İğde fazla tüketilmesi durumunda kabızlık yapabilir. Bunun yanında kuru ve susuz bir meyve olan iğde yendikten sonra ağızda kuruluğa sebep olarak su ihtiyacı doğurabilir. 100 gram iğde meyvesinde 20 gram şeker bulunur.
İğde Meyvesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
İğde kilo verdirir mi?
İçerisindeki Omega 7 sayesinde metabolizmanın düzene girmesini sağlayarak kilo kontrolüne yardımcı olur. Vücudun insülin hassasiyetini de koruduğundan yağı enerjiye dönüştürmede etkili olur. Diyetinize ek olarak ölçülü bir şekilde tükettiğinizde kilo verdirdiği bilinmektedir.
İğde gaz yapar mı?
İğde fazla tüketildiği durumlarda midede hazımsızlığa neden olarak gaz problemlerini beraberinde getirebilir.
Memorial Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.
Güncelleme Tarihi : 4 Eylül 2024
Yayınlanma Tarihi: 30 Ağustos 2024